14:24:03 - سه‌شنبه 21 آوریل 2020
سیستم مرکز گرایی و استعمار در ایران چگونه مانع توسعه شبکه بانکی و سرمایه گذاری در آذربایجان جنوبی میشود؟ April 11, 2020
سیستم مرکز گرایی و استعمار در ایران چگونه مانع توسعه شبکه بانکی و سرمایه گذاری در آذربایجان جنوبی میشود؟ April 11, 2020 یادداشتی از تحریریه پنجاه میلیون هنگامی که صحبت از برنامه ریزی برای توسعه اقتصاد میشود، تجزیه و تحلیل شرایط متغیرهای اقتصادی همچون تسهیلات، پس انداز، اعتبارات و گردش مالی از اهمیت بالایی برخوردار […]

سیستم مرکز گرایی و استعمار در ایران چگونه مانع توسعه شبکه بانکی و سرمایه گذاری در آذربایجان جنوبی میشود؟
April 11, 2020
یادداشتی از تحریریه پنجاه میلیون

هنگامی که صحبت از برنامه ریزی برای توسعه اقتصاد میشود، تجزیه و تحلیل شرایط متغیرهای اقتصادی همچون تسهیلات، پس انداز، اعتبارات و گردش مالی از اهمیت بالایی برخوردار است. چرا که اقتصاد، به دلیل محدودیت در منابع، ظرفیت محدود و مشخصی براي تولید دارد. لذا لازم است تا منابع مالی از طرق مختلف از جمله ارائه تسهیلات توسط سیستم بانکی انجام شود. سیستم بانکی منابع خود را از طریق سرمایه گذاری اشخاص حقیقی و حقوقی نزد بانک جذب کرده و با ارائه آن منابع به عنوان تسهیلات باعث رونق در تولید و اشتغال زایی میشود. در یک سیستم بانکی کارآمد، سپرده گذار، بانک و مصرف کننده تسهیلات یک معامله سود آور را تجربه خواهند کرد. زمانی که در یک اقتصاد میزان سپرده گذاری افزایش پیدا میکند، منابع بانکی برای ارائه تسهیلات افزایش پیدا کرده و به تبع آن میزان اعتبارات اخذ شده توسط بخشهای مختلف اقتصاد رشد خواهد داشت. بنابراین در اقتصاد، امکان افزایش سرمایه گذاری و به تبع آن افزایش اشتغال و تولید فراهم میشود. میزان تاثیر پذیری اشتغال و تولید از اعتبارات علاوه بر متغیرهای مختلف اقتصادی، بستگی زیادی به حجم و سرعت گردش این منابع مالی دارد. چراکه افزایش میزان گردش مالی به معنی افزایش معاملات صورت گرفته در اقتصاد است. در صورت افزایش معاملات در بازار، مسلما تمایل به تولید بیشتر، افزایش می یابد که خود نشانه ای از افزایش اشتغال و تولید است. بنابراین در یک اقتصاد حجم سپرده، میزان تسهیلات و گردش مالی از اهمیت بالایی برخوردار است. در واقع چنانچه یک بخش خاص از یک کشور دارای سهم بیشتری از تسهیلات و سپرده های بانکی باشد، اقتصاد آن بخش توسعه یافته تر بوده و زمینه لازم برای رشد و توسعه بیشتر در آن منطقه فراهم است. از سویی دیگر یکی از شاخص های سنجش فقر در یک جامعه میزان سپرده گذاری در آن جامعه است. به نحوی که تنها در صورت داشتن درآمدی بالاتر از نیاز در یک جامعه، اشخاص توان پس انداز و سپرده گذاری پیدا میکنند.

به طور کلی منابع بانکی در سه بخش مصرف میشود. سپرده قانونی (ذخیره قانونی) نزد بانک مرکزی، سقف اعتباری نزد بانکها و سقف اعتباری ارائه تسهیلات. سپرده قانونی درصدی از سپرده جذب شده توسط بانک‌ها است که طبق قانون باید نزد بانک مرکزی، ذخیره شود و همچنین درصدی از سپرده های جذب شده، نزد صندوق بانک برای پاسخ گویی به برداشت وجه توسط مشتریان اختصاص دارد که به آن، سقف اعتباری نزد بانکها گفته میشود. بانکها پس از کسر مبالغ مربوط به ذخیره قانونی و سقف اعتباری نزد بانکها، میتوانند تسهیلات ارائه کنند. توزیع مصارف در سیستم بانکی ایران در سال 1398 به شرح نمودار زیر است.

برای بررسی وضعیت آذربایجان جنوبی در زمینه تسهیلات و میزان سپرده های بانکی از آمار بانک مرکزی استفاده شده و کل مانده تسهيلات و سپرده‌های ريالي و ارزی بانک‌ها و مؤسسات اعتباری به تفکيک استان در پايان مهر 1398به شرح جدول زیر آمده است.

منبع: اداره اطلاعات بانکی، دایره آمارهای استانی بانک مرکزی، مهر 1398
* ارقام به میلیارد ریال
با بررسی آمار بانکی آذربایجان جنوبی و مقایسه آن با استانهای جغرافیای ایران میتوان عمق شکاف و تبعیض ایجاد شده توسط حاکمیت را مشاهده کرد. بر اساس آمار و اطلاعات موجود، استان تهران بیشترین سهم را از بخش تسهیلات دارد. پس از تهران استانهای اصفهان، خراسان رضوی و فارس هر کدام با 3 درصد دریافت تسهیلات دارای بیشترین سهم در جغرافیای ایران هستند. اما متاسفانه آذربایجان جنوبی کمترین سهم ممکن را داشته و کل سهم 6 استان آذربايجان شرقی، آذربايجان غربی، اردبيل، قزوين، زنجان و همدان از کل تسهیلات ارائه شده در جغرافیای ایران حدود 6 درصد است. یعنی به طور متوسط هر استان در آذربایجان جنوبی سهمی یک درصدی را دارا میباشد. جدول زیر توزیع تسهیلات بانکی را نشان میدهد.

در مورد سپرده گذاری نیز همانند بخش تسهیلات، متاسفانه آذربایجان جنوبی دارای کمترین سهم بوده و حتی متوسط هر استان در آذربایجان جنوبی به یک درصد هم نمیرسد. در این بین بازهم میتوان فاصله زیاد و تأسف بار استانهای فارس، اصفهان و خراسان رضوی با آذربایجان جنوبی را به وضوح در جدول زیر مشاهده کرد.

بر اساس نمودار بالا میتوان گفت میزان سپرده گذاری تنها در استان خراسان رضوی و یا اصفهان، تقریبا معادل کل 6 استان آذربایجان جنوبی است که نشان از میزان شکاف توسعه اقتصادی در جغرافیای ایران و غوطه ور شدن آذربایجان جنوبی در فقر، علارغم پتانسیل بالای اقتصادی آن منطقه دارد.

همانطور که گفته شد یکی از شاخص های سنجش فقر در یک جامعه، میزان پس انداز و تسهیلات آن جامعه است. وضعیت سپرده گذاری در آذربایجان جنوبی نشان دهنده وضعیت نابسامان اقتصادی و گستردگی فقر در آذربایجان جنوبی است که آمارهای مربوط به هزینه کرد دهک های مختلف نیز تأییدی بر صحت ادعای مذکور است. لازم به ذکر است بر اساس نرخ اعلامی توسط دولت و مقایسه آن با آمار هزینه خانوارها در آذربایجان جنوبی، میتوان نتیجه گرفت در خوشبینانه ترین حالت 80 درصد ملت آذربایجان جنوبی زیر خط فقر هستند.

علاوه بر فقر یکی دیگر از دلایل پایین بودن میزان سپرده گذاری در آذربایجان جنوبی، تشکیل حسابهای بانکی مربوط به معادن و کارخانجات آذربایجان جنوبی در خارج از این منطقه است. مسلما هیچ دلیل علمی و منطقی برای چنین عملی وجود نداشته و این کار صرفا با هدف جلوگیری از افزایش منابع بانکی و توان اعتباری سیستم بانکی در آذربایجان جنوبی و همچنین انتقال پتانسیل موجود از آذربایجان جنوبی به سایر مناطق جغرافیای ایران صورت گرفته است. در واقع ثروت آذربایجان جنوبی که میتوانست برای رفاه مردم صرف شود نه تنها غارت میشود بلکه اجازه گردش مالی آن در داخل آذربایجان جنوبی داده نمیشود مبادا که گردش مالی این منبع باعث افزایش سپرده، افزایش توان ارائه تسهیلات بانکی و در نتیجه تأمین مالی بنگاه­های اقتصادی و روشن شدن موتور اقتصاد در آذربایجان جنوبی شود. بنابراین دلیل عدم اجازه افتتاح حساب بانکی مربوط به معادن غنی آذربایجان جنوبی نظیر مس سونگون، مس زنجان و تیکان تپه در داخل آذربایجان جنوبی، علارغم وعده و پیگیریهای مسئولین استانی از جمله استانداران و امامان جماعت و نماینده­های مجلس، به روشنی مشخص است. مطالب ذکر شده تنها مشخصات یک مستعمره میتواند باشد چرا که استعمارگر حاکم حتی حاضر به تحمل واریز وجوه حاصل از غارت منابع معدنی آذربایجان جنوبی به حساب بانکی در این منطقه نیست.

www.50000000.org

یادداشتی از تحریریه پنجاه میلیون

منبع:
GAMOH GAMOH GAMOH گاموح GAMOH GAMOH