خبر را در صفحه اصلی ببینید
خبر را چاپ کنید
21/03/12 10:53
شناسه خبر : 8897

کشف لوح قیل قمیش سومریان پروتوتورک در تپه باستانی گوی تپه اورمیه / دکتر توحید ملک زاده

کشف لوح قیل قمیش سومریان پروتوتورک در تپه باستانی گوی تپه اورمیه / دکتر توحید ملک زاده گوی تپه یکی از مشهورترین تپه های باستانی اورمیه با آثاری غنی و نمایشگر تاریخ پر افتخار آذربایجان می باشد. قبل از حفاری های سال ۱۹۴۸ م انگلیسیها در این منطقه باستانی در سال ۱۳۱۳ شمسی تصویر قیل […] ...

کشف لوح قیل قمیش سومریان پروتوتورک در تپه باستانی گوی تپه اورمیه / دکتر توحید ملک زاده

گوی تپه یکی از مشهورترین تپه های باستانی اورمیه با آثاری غنی و نمایشگر تاریخ پر افتخار آذربایجان می باشد. قبل از حفاری های سال ۱۹۴۸ م انگلیسیها در این منطقه باستانی در سال ۱۳۱۳ شمسی تصویر قیل قمیش منقش بر روی یک لوح به دست آمده بود. استوانه هایی که نقوشی از خدایان قدیم را داشتند نیز در این منطقه به دست آمده است. کشف ابزارآلات فلزی در گوی تپه از چهارهزار سال قبل در منطقه شناخته شده بود. کشف کتیبه قیل قمیش در گوی تپه اورمیه شاهد بارزی است بر استقرار فرهنگی سومریان ترک تباردر منطقه اورمیه و آذربایجان.

قیل قمیش از اساطیر سومری که نقش بسیاری در داستان های مختلف ملل جهان دارد، اولین داستان بلند مردمان می باشد .

بورتون براون سرپرست حفاران انگلیسی که نتیجه کاوش های خود را تحت عنوان «حفریات آذربایجان» در سال ۱۹۴۸ و ۱۹۵۱ در لندن انتشار داده تمدن گوی تپه و آذربایجان را چنین توضیح داده است:

گوی تپه دارای هفت طبقه می باشد که قدیمی ترین طبقه مربوط به هزاره چهارم ق.م (شش هزارسال قبل) می باشد شامل خانه هایی با دیوار های چینه ای قطعات سفال قرمز و خاکستری بدون نقش و سفال زرد باز با خطوط ساده هندسی به رنگ قهوه ای تند ، ابزارهای سنگی و مسی .

طبقه ششم : مربوط به هزاره سوم قبل از میلاد تا اوایل هزاره اول قبل از میلاد. آثار بناهای گلی با پی های سنگی ، قطعاتی از سفال قهوه ای و قرمز با نقش های هندسی مرکب سیاه رنگ و نیز سفال های دورنگ پخته شده در کوره و منقوش. در این طبقه ابزارهای مسی به وفور دیده می شود. این تمدن با تمدن های عصر سنگ و مس آناطولی شرقی و آذربایجان شمال ارس پیوستگی بیشتری دارد.

طبقه پنجم : سفال های این طبقه خاکستری و گاهی سیاه و عموماً صیقلی است. سفالی نیز با نقوش برجسته در همین طبقه یافت شده که به سفال های تمدن های آناطولی و آذربایجان شمال ارس شباهت بیشتری دارد.

طبقه چهارم :حاوی سفال های سیاه و صیقلی بدون نقش.
طبقه سوم : حاوی قبور انسان های اولیه و جمجمه های اجداد آذربایجانیان و قطعات سفالی یافت شده در این قبرها قرمز رنگ یا بدون نقش های الوان بوده و به سفال های طبقه پنجم شباهت دارد.

طبقه دوم : مربوط به سال های ۱۲۰۰-۱۵۰۰ق.م شامل سفال های بدون نقش صیقلی سیاه و خاکستری ، شبیه سفال های هیتیت های آناطولی.

طبقه اول : شامل ظروف سفالین صیقلی قرمز و خاکستری که دسته هایی به شکل حیوانات همانند ظروف یافت شده در تپه حسنلو دارند. در روی گوی تپه سنگ های تراشیده با نقش های حیواناتی چون قوچ و پلنگ وجود دارد که حدس زده می شود مربوط به اواخر هزاره دوم و اوایل هزاره اول ق.م تعلق داشته باشد و بسیار شبیه سنگ های تراش خورده هیتی های باستان آناطولی می باشد.

در کتیبه های مختلف سومری از دولت آراتتا واقع در غرب آزربایجان به کرات صحبت شده و از مکاتبات و ارتباط فرهنگی- نظامی در دولت پروتو ترک آراتتا- سومر صحبت شده است.

در این مکاتبات و سنگ نوشته ها و لوحه ها از سرزمین آراتتا به عنوان سرزمین کوهستانی با جنگل های پر دخت با منابع فلزی- معدنی و سنگی فراوان صحبت شده است. تمام محققین عالم بر این عقیده اند که غرب آذربایجان همان سرزمین آراتتاها می باشد. گفتنی است آراتتا به معنی دامنه کوهستان می باشد.